Od stycznia 2026 roku minimalne wynagrodzenie wzrośnie do 4806 zł brutto. Na pierwszy rzut oka to informacja, która dotyczy głównie pracowników. Dla przedsiębiorców to jednak kolejny sygnał, że stałe koszty prowadzenia działalności znów idą w górę. Najbardziej odczuwalna będzie składka zdrowotna, bo zmienia się nie tylko jej wysokość, ale przede wszystkim zasada naliczania.
Koniec ulg i powrót do pełnej podstawy
Przez pewien czas obowiązywało rozwiązanie, które ograniczało podstawę naliczania minimalnej składki zdrowotnej do 75% płacy minimalnej. Wielu przedsiębiorców liczyło, że ten mechanizm zostanie na dłużej albo stanie się docelowym rozwiązaniem. Tak się jednak nie stało.
Od 2026 roku wracamy do zasad znanych z Polskiego Ładu. Oznacza to, że minimalna składka zdrowotna będzie liczona od 100% minimalnego wynagrodzenia. W praktyce każda podwyżka płacy minimalnej automatycznie podnosi też dolny próg składki zdrowotnej, niezależnie od sytuacji finansowej firmy.
Jedna zasada dla wszystkich form opodatkowania
Istotne jest to, że zmiana dotyczy wszystkich popularnych form rozliczeń. Nie ma znaczenia, czy przedsiębiorca rozlicza się na skali podatkowej, podatkiem liniowym czy ryczałtem. W każdym z tych wariantów obowiązuje minimalna składka zdrowotna, którą trzeba zapłacić zawsze. Nie ma tu znaczenia:
- wysokość dochodu,
- brak dochodu,
- strata w danym miesiącu lub roku,
- przerwa w działalności bez jej zawieszenia.
Kto realnie zapłaci więcej
Najbardziej dotknięte będą mikrofirmy i jednoosobowe działalności gospodarcze. Szczególnie te, które:
- mają niskie lub nieregularne przychody,
- działają sezonowo,
- są na ryczałcie i osiągają niewielkie obroty,
- dopiero rozpoczynają działalność i jeszcze nie wypracowały stabilnych dochodów.
Dlaczego ta zmiana jest tak odczuwalna
Składka zdrowotna różni się od podatku dochodowego tym, że nie reaguje na realny wynik finansowy firmy. Podatek dochodowy spada, gdy spada dochód. Składka zdrowotna – nie. W praktyce oznacza to, że:
- koszty stałe rosną niezależnie od rynku,
- ryzyko prowadzenia działalności przesuwa się w całości na przedsiębiorcę,
- nawet słabszy rok czy kilka gorszych miesięcy nie obniża obowiązkowych obciążeń.
Czy wyższe dochody coś zmieniają?
Dla firm o wyższych dochodach zmiana może być mniej zauważalna. Jeśli składka zdrowotna liczona od faktycznego dochodu i tak przekracza minimum, podwyższenie minimalnej podstawy nie wpłynie znacząco na miesięczne obciążenia.
Problem polega na tym, że zdecydowana większość jednoosobowych działalności w Polsce to firmy o niewielkiej skali. Dla nich minimalna składka nie jest „technicznym minimum”, tylko realnym, twardym kosztem, który trzeba zapłacić niezależnie od wszystkiego.
Co to oznacza w praktyce od 2026 roku
Wzrost składki zdrowotnej będzie jedną z najbardziej odczuwalnych zmian podatkowych dla najmniejszych przedsiębiorców. To kolejny element, który sprawia, że prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z coraz wyższymi kosztami stałymi i mniejszą elastycznością w trudniejszych okresach.
Dla wielu firm będzie to dodatkowy argument, by:
- dokładniej liczyć opłacalność działalności,
- rozważać zawieszenia w słabszych miesiącach,
- ostrożniej planować start nowej firmy.
