Wakacje składkowe 2026: warunki, terminy i wniosek RWS

Kto może skorzystać z wakacji składkowych?

Zwolnienie jest przeznaczone dla przedsiębiorców prowadzących działalność na podstawie wpisu do CEIDG, którzy spełniają warunki dotyczące ubezpieczeń, liczby ubezpieczonych, przychodów i pomocy publicznej. Może z niego korzystać również wspólnik spółki cywilnej, ale w odniesieniu do własnych składek rozliczanych na jego koncie płatnika. Nie jest to ogólna ulga dla wszystkich osób prowadzących działalność pozarolniczą, np. wspólników spółek handlowych.

W miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku przedsiębiorca musi mieć zgłoszonych do ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego albo do ubezpieczenia zdrowotnego nie więcej niż 10 ubezpieczonych. Limit obejmuje również jego samego. Osoba prowadząca firmę i zgłaszająca dziewięć innych osób może więc mieścić się w limicie; przy dziesięciu innych osobach limit jest już przekroczony.

Liczy się liczba osób zgłoszonych w tym miesiącu, a nie liczba etatów ani tylko stan na ostatni dzień miesiąca. Trzeba uwzględnić m.in. pracowników, oskładkowanych zleceniobiorców oraz osoby współpracujące. Zleceniobiorca będący studentem przed ukończeniem 26 lat, który z tego zlecenia nie podlega ubezpieczeniom, nie zwiększa tej liczby.

Dodatkowo sam przedsiębiorca musi przez co najmniej jeden dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku podlegać z działalności ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu — obowiązkowo lub dobrowolnie. Samo opłacanie składki zdrowotnej nie wystarcza. Ma to znaczenie np. przy uldze na start lub przy łączeniu firmy z zatrudnieniem.

Jakie przychody i współpraca z byłym pracodawcą wykluczają ulgę?

Warunek przychodowy odnosi się do dwóch lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku. Przy wniosku składanym w 2026 r. sprawdza się zatem lata 2024 i 2025. Warunek jest spełniony, jeśli przedsiębiorca nie osiągnął przychodu z działalności w tych latach albo w co najmniej jednym z nich jego roczny przychód nie przekroczył równowartości 2 mln euro. Chodzi o przychód, a nie dochód po odjęciu kosztów. Nie trzeba mieścić się w limicie w obu latach.

Osobny warunek dotyczy wykonywania działalności na rzecz byłego pracodawcy. Przedsiębiorca nie może w poprzednim roku ani w roku złożenia wniosku, do dnia jego złożenia, wykonywać dla takiego pracodawcy czynności odpowiadających tym, które wykonywał dla niego na etacie w roku rozpoczęcia działalności lub w roku wcześniejszym. Dla wniosku z 2026 r. okres sprawdzanej współpracy obejmuje więc 2025 r. oraz część 2026 r. do dnia złożenia RWS.

Nie każda faktura wystawiona byłemu pracodawcy automatycznie wyklucza zwolnienie. Znaczenie ma tożsamość czynności oraz wskazane okresy. Przykładowo samo sprzedanie byłemu pracodawcy towaru nie oznacza jeszcze wykonywania tych samych czynności, które przedsiębiorca wcześniej realizował jako zatrudniony programista. Trzeba porównać rzeczywisty zakres dawnej pracy i obecnej działalności, a nie wyłącznie nazwy stanowisk czy kody PKD.

Których składek nie trzeba płacić, a które pozostają?

Wakacje składkowe obejmują własne składki przedsiębiorcy na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz należne składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Mogą również objąć dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ale pod dodatkowym warunkiem: przedsiębiorca musi podlegać temu ubezpieczeniu co najmniej jeden dzień w miesiącu złożenia wniosku oraz co najmniej jeden dzień w miesiącu poprzednim.

Zwolnienie dotyczy składek ustalanych od najniższej podstawy wymiaru właściwej dla przedsiębiorcy. Nie służy sfinansowaniu przez państwo dowolnie zadeklarowanej, wyższej podstawy. Z rozwiązania mogą korzystać także osoby opłacające składki preferencyjne lub korzystające z Małego ZUS Plus, jeżeli spełniają pozostałe warunki.

Rodzaj należności	Jak działa zwolnienie
Własne obowiązkowe składki społeczne	Są objęte zwolnieniem w ustawowym zakresie.
Własna dobrowolna składka chorobowa	Może być objęta zwolnieniem po spełnieniu warunku wcześniejszego podlegania ubezpieczeniu.
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy	Zwolnienie obejmuje należne składki przedsiębiorcy.
Własna składka zdrowotna	Pozostaje do rozliczenia i zapłaty.
Składki za pracowników i inne zgłoszone osoby	Pozostają do rozliczenia i zapłaty na zwykłych zasadach.

Nie trzeba zawieszać firmy ani przerywać sprzedaży. Można normalnie wykonywać usługi, wystawiać faktury i uzyskiwać przychody. Składki objęte zwolnieniem są finansowane z budżetu państwa, a przedsiębiorca zachowuje ciągłość ubezpieczeń. Sama ulga nie oznacza jednak automatycznego prawa do każdego świadczenia — np. prawo do zasiłku chorobowego nadal wymaga spełnienia warunków właściwych dla tego świadczenia.

Kiedy złożyć RWS, aby skorzystać ze zwolnienia w 2026 r.?

Zwolnienie przysługuje za jeden wybrany miesiąc kalendarzowy w roku. Wniosek RWS trzeba złożyć w miesiącu kalendarzowym bezpośrednio poprzedzającym miesiąc zwolnienia. Nie jest to termin liczony jako 30 dni przed płatnością składek. Nie należy też utożsamiać go z terminem wysłania deklaracji rozliczeniowej.

Aby uzyskać wakacje składkowe za grudzień 2026 r., należy wysłać wniosek od 1 do 30 listopada 2026 r. Warunki związane z liczbą ubezpieczonych oraz podleganiem własnym ubezpieczeniom społecznym będą wówczas sprawdzane za październik. Dla dobrowolnego chorobowego istotne są październik i listopad.

Na 3 listopada jest już za późno na złożenie skutecznego wniosku o zwolnienie za listopad — należało to zrobić w październiku. Wniosek z grudnia może dotyczyć stycznia 2027 r., ale będzie to wykorzystanie uprawnienia za 2027 r., a nie przeniesienie niewykorzystanej ulgi z 2026 r. Niewykorzystany miesiąc nie przechodzi na kolejny rok.

Wniosek złożony poza wymaganym miesiącem nie zostanie rozpatrzony jako prawidłowy wniosek o wskazane zwolnienie. Dlatego praktycznie bezpieczniej wysłać RWS wcześniej niż ostatniego dnia i zachować potwierdzenie wysyłki. To zalecenie organizacyjne, a nie dodatkowy ustawowy termin.

Jak wysłać wniosek i co przygotować?

RWS składa się wyłącznie elektronicznie przez konto płatnika w eZUS. Może to zrobić przedsiębiorca albo upoważniony pełnomocnik. Przed wypełnieniem formularza warto przygotować dane o przychodach z dwóch poprzednich lat, sprawdzić liczbę ubezpieczonych i ustalić historię otrzymanej pomocy de minimis.

W formularzu wskazuje się miesiąc zwolnienia oraz składa wymagane oświadczenia dotyczące warunków ulgi. Część z nich jest składana pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Nie należy więc potwierdzać spełnienia warunków wyłącznie dlatego, że system pozwala przejść do kolejnego ekranu.

Po wysłaniu trzeba monitorować korespondencję na koncie płatnika. ZUS może wezwać do uzupełnienia braków. Informację o przyznaniu zwolnienia udostępnia elektronicznie; w sprawie odmowy wydaje decyzję. Samo potwierdzenie wysłania RWS nie jest jeszcze potwierdzeniem prawa do ulgi.

Dlaczego trzeba sprawdzić limit pomocy de minimis?

Wakacje składkowe stanowią pomoc de minimis. W ogólnym reżimie tej pomocy limit wynosi 300 tys. euro w okresie trzech lat. Jest to okres liczony w sposób ciągły, a nie trzy zamknięte lata podatkowe. Przy ocenie limitu nie wystarczy zatem sprawdzić wyłącznie pomocy otrzymanej od początku 2026 r.

Uwzględnia się również pomoc z innych źródeł, np. niektóre dotacje i inne ulgi, jeżeli zostały udzielone jako pomoc de minimis. Znaczenie może mieć także powiązanie firm tworzących jedno przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej. Limit nie zawsze jest więc odrębny dla każdego numeru NIP. Dla niektórych sektorów obowiązują szczególne reguły pomocy; nie należy automatycznie stosować ogólnego limitu do każdej działalności.

We wniosku trzeba podać informacje o otrzymanej pomocy lub jej braku oraz wymagane dane dotyczące ubiegania się o pomoc. Jeżeli dostępny limit jest niewystarczający, samo spełnienie warunków ubezpieczeniowych i przychodowych nie zapewni zwolnienia.

Jak wygląda rozliczenie na konkretnym przykładzie?

Pani Marta prowadzi jednoosobową firmę projektową, nie zatrudnia pracowników i w 2026 r. nie korzystała jeszcze z wakacji składkowych. Przez cały październik i listopad podlega ubezpieczeniom społecznym, w tym dobrowolnemu chorobowemu. Jej przychód w 2025 r. wyniósł 240 tys. zł, nie wykonuje objętych wyłączeniem usług dla byłego pracodawcy i ma wystarczający limit pomocy de minimis.

10 listopada 2026 r. wysyła RWS za grudzień. W grudniu nadal wykonuje projekty i wystawia faktury. Po przyznaniu zwolnienia nie finansuje z własnych środków składek objętych wakacjami, ale nadal rozlicza i płaci składkę zdrowotną. Za grudzień składa dokumenty z wykazaniem składek finansowanych z budżetu państwa. Nie traktuje tego miesiąca jak przerwy w prowadzeniu działalności.

Gdyby Marta zgłosiła w październiku łącznie 11 ubezpieczonych wraz ze sobą, nie spełniłaby warunku liczby osób dla wniosku składanego w listopadzie. Zmniejszenie zatrudnienia dopiero w listopadzie nie naprawiłoby tego warunku dla grudniowego zwolnienia.

Jakich błędów uniknąć po przyznaniu zwolnienia?

Za miesiąc wakacji składkowych nadal trzeba przekazać dokumenty rozliczeniowe. Składki objęte zwolnieniem wykazuje się w raporcie ZUS RCA z kodem tytułu ubezpieczenia właściwym dla wakacji składkowych. Pozostałe należności, w tym składkę zdrowotną, rozlicza się z odpowiednim zwykłym kodem. Jeżeli firma zatrudnia inne osoby, ich raporty i składki pozostają na standardowych zasadach.

Nie należy po prostu odjąć od dotychczasowego przelewu wszystkich składek ZUS. Do zapłaty pozostaje zdrowotna oraz należności nieobjęte zwolnieniem. Brak ich zapłaty może spowodować zaległość i odsetki, mimo prawidłowo przyznanych wakacji składkowych.

Składek sfinansowanych z budżetu państwa przedsiębiorca nie traktuje jak własnego wydatku: nie odlicza ich od dochodu ani przychodu i nie zalicza do kosztów tak, jak składek rzeczywiście przez siebie opłaconych. Przy planowaniu oszczędności trzeba więc uwzględnić również sposób opodatkowania działalności, a nie tylko kwotę niższego przelewu do ZUS.

Jeśli po wysłaniu RWS ujawni się błąd w oświadczeniach, trzeba przekazać ZUS prawidłowe informacje. Błędne dane mogą skutkować odmową albo zakwestionowaniem zwolnienia, koniecznością skorygowania dokumentów i uregulowania należności. Warto zachować zestawienie ubezpieczonych, dane o przychodach, dokumenty pomocy de minimis oraz potwierdzenie złożenia wniosku — to konkretne materiały potrzebne do wykazania prawa do ulgi.