Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych od lat cieszy się dużą popularnością wśród przedsiębiorców. Proste rozliczenia, ograniczone formalności i często niższe obciążenia podatkowe sprawiły, że wielu właścicieli firm wybrało właśnie tę formę opodatkowania. Rząd zapowiada jednak istotne zmiany, które mogą znacząco wpłynąć na część podatników korzystających z ryczałtu. Projekt ustawy oznaczony numerem UD116 przewiduje wprowadzenie nowych stawek podatkowych od 1 stycznia 2027 roku. Zmiany mają ograniczyć wykorzystywanie ryczałtu do działań optymalizacyjnych i objąć wyższym opodatkowaniem wybrane rodzaje przychodów.
Dlaczego rząd chce zmienić zasady ryczałtu?
Ministerstwo Finansów wskazuje, że obecne przepisy pozwalają w niektórych sytuacjach na osiąganie znacznych korzyści podatkowych poprzez odpowiednie kształtowanie sposobu uzyskiwania przychodów. Dotyczy to między innymi wynajmu nieruchomości własnym spółkom czy udostępniania znaków towarowych podmiotom powiązanym.
Zdaniem resortu część takich działań prowadzi do obniżania podatków w sposób, który nie odpowiada pierwotnym założeniom systemu ryczałtowego. Właśnie dlatego pojawił się projekt nowych regulacji.
15% podatku dla najmu od podmiotów powiązanych
Jedną z najważniejszych propozycji jest zmiana opodatkowania najmu prywatnego realizowanego na rzecz podmiotów powiązanych.
Obecnie przychody z najmu prywatnego są opodatkowane:
- 8,5% do kwoty 100 000 zł rocznie,
- 12,5% od nadwyżki ponad 100 000 zł.
W praktyce dotyczyć to może między innymi sytuacji, gdy właściciel nieruchomości wynajmuje lokal własnej spółce z o.o. lub firmie należącej do członka najbliższej rodziny spełniającej kryteria powiązań określone w przepisach podatkowych.
Wyższy podatek dla właścicieli znaków towarowych
Kolejną grupą objętą zmianami mają być właściciele znaków towarowych oraz innych praw własności intelektualnej.
Popularnym rozwiązaniem jest sytuacja, w której wspólnik posiada prywatnie znak towarowy, a następnie udostępnia go swojej spółce za wynagrodzeniem. Spółka zalicza opłaty do kosztów działalności, natomiast właściciel rozlicza otrzymane należności ryczałtem.
Według projektowanych przepisów przychody z najmu, dzierżawy lub podobnych umów dotyczących własności intelektualnej zawieranych z podmiotami powiązanymi mają zostać objęte stawką 17%.
Nowe regulacje mogą objąć między innymi:
- znaki towarowe,
- oznaczenia firmowe,
- nazwy handlowe,
- inne prawa majątkowe związane z własnością intelektualną.
Przedsiębiorcy bez pracowników zapłacą więcej
Projekt przewiduje również zmiany dla przedsiębiorców świadczących usługi opodatkowane obecnie stawką 8,5%.
Ministerstwo Finansów zwraca uwagę, że obecne przepisy nie różnicują przedsiębiorców pod względem kosztów prowadzenia działalności. W rezultacie taka sama stawka podatku obowiązuje zarówno firmy zatrudniające pracowników, jak i jednoosobowe działalności gospodarcze działające bez personelu.
Zgodnie z projektem przedsiębiorca, który nie zatrudnia przynajmniej jednego pracownika na pełny etat, ma zapłacić 15% podatku od części przychodów przekraczających 100 000 zł rocznie.
Dla wielu małych firm usługowych może to oznaczać znaczący wzrost obciążeń podatkowych.
Jeden pracownik może mieć wpływ na wysokość podatku
Projektowane przepisy wprowadzają nowe kryterium związane z zatrudnieniem. Utrzymanie niższej stawki ryczałtu ma być uzależnione od posiadania co najmniej jednego pracownika zatrudnionego na pełny etat.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy prowadzący działalność samodzielnie będą musieli przeanalizować, czy bardziej opłacalne będzie zatrudnienie pracownika, czy zaakceptowanie wyższego opodatkowania.
Ważne zasady dla wspólników spółek
Projekt zawiera również regulacje dotyczące wspólników spółek osobowych. Przy ustalaniu limitów przychodów oraz warunków stosowania nowych stawek mają być uwzględniane powiązania pomiędzy wspólnikami i prowadzonymi przez nich działalnościami.
Celem tych rozwiązań jest ograniczenie możliwości sztucznego dzielenia działalności gospodarczej pomiędzy kilka podmiotów wyłącznie w celu uzyskania korzystniejszych zasad opodatkowania.
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Obecnie są to jeszcze propozycje zawarte w projekcie ustawy UD116. Jeżeli proces legislacyjny zakończy się zgodnie z planem, nowe przepisy mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.
Przedsiębiorcy korzystający z ryczałtu powinni już teraz śledzić dalsze losy projektu. Szczególnie dotyczy to osób wynajmujących nieruchomości własnym spółkom, właścicieli znaków towarowych oraz przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą bez pracowników.
Podsumowanie
Projekt UD116 może istotnie zmienić zasady opodatkowania ryczałtem. Najważniejsze propozycje obejmują wprowadzenie 15% stawki dla części przychodów z najmu od podmiotów powiązanych, 17% podatku dla wybranych przychodów związanych z własnością intelektualną oraz wyższe opodatkowanie części przedsiębiorców, którzy nie zatrudniają pracowników. Jeżeli przepisy zostaną uchwalone w obecnym kształcie, od 2027 roku wielu podatników korzystających z ryczałtu będzie musiało ponownie przeanalizować opłacalność tej formy rozliczeń.
