JPK_KR_PD służy do przekazywania danych z ksiąg rachunkowych na potrzeby podatku dochodowego, a JPK_ST_KR obejmuje dane o środkach trwałych i wartościach niematerialnych i prawnych. Nie są to kolejne wersje JPK_VAT. Dla przedsiębiorcy prowadzącego pełną księgowość najważniejsze jest ustalenie, od którego roku obejmuje go obowiązek, a następnie przygotowanie danych pozwalających powiązać zapisy księgowe z rozliczeniem podatkowym.
Kogo dotyczy raportowanie ksiąg rachunkowych?
Obowiązek raportowania w strukturach JPK_KR_PD i JPK_ST_KR jest związany z prowadzeniem ksiąg rachunkowych i przepisami o podatku dochodowym. Nie należy utożsamiać go z samym posiadaniem firmy ani z obowiązkiem wysyłania JPK_VAT. Przedsiębiorca prowadzący wyłącznie podatkową księgę przychodów i rozchodów lub ewidencję przychodów nie raportuje tych ewidencji w strukturze przeznaczonej dla ksiąg rachunkowych.
Pierwsza grupa objęta raportowaniem ksiąg na potrzeby CIT obejmuje podatkowe grupy kapitałowe oraz podatników CIT, których przychody w poprzednim roku podatkowym przekroczyły równowartość 50 mln euro. W tej grupie obowiązek objął lata podatkowe rozpoczynające się po 31 grudnia 2024 r. Próg dotyczy przychodów, a nie dochodu, zysku bilansowego czy wartości aktywów. W przypadku podatkowej grupy kapitałowej samo sprawdzenie limitu przychodów nie wystarcza do wyłączenia obowiązku.
Nie jest to jednak pełna lista podmiotów objętych przepisami na 7 listopada 2026 r. Obowiązek jest wdrażany etapami. Ustalenie sytuacji firmy wymaga więc sprawdzenia także właściwej dla niej grupy podatników i początku roku podatkowego. Nie można przyjąć, że przedsiębiorstwo poniżej progu 50 mln euro pozostaje poza raportowaniem tylko dlatego, że nie należało do pierwszej grupy.
Co można potwierdzić o terminie pierwszej wysyłki?
Należy odróżnić rok, za który powstają raportowane dane, od roku, w którym następuje ich przekazanie. Spółka z pierwszej grupy, której rok podatkowy pokrywa się z kalendarzowym, przygotowuje pierwsze dane JPK_KR_PD za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. Pierwsza wysyłka dotycząca tego okresu przypada na 2026 r. Nie oznacza to, że obowiązek prowadzenia odpowiednio przygotowanych ksiąg rozpoczął się dopiero w dniu wysyłki.
Przy roku innym niż kalendarzowy nie wolno mechanicznie kopiować dat dotyczących rozliczenia styczeń–grudzień. Najpierw trzeba ustalić początek i koniec konkretnego roku podatkowego oraz to, czy mieści się on w okresie objętym obowiązkiem danej grupy. Jest to szczególnie ważne przy zmianie roku podatkowego lub pierwszym, wydłużonym roku działalności.
Udostępniony materiał źródłowy nie potwierdza konkretnej, aktualnej na 7 listopada 2026 r. daty granicznej pierwszego przekazania plików ani ewentualnego przedłużenia tego terminu. Z tego powodu nie podajemy daty wyliczonej wyłącznie na podstawie ogólnego terminu rozliczenia CIT. Nie ma też podstaw, aby na podstawie samego tego materiału uznać konkretną firmę za spóźnioną z wysyłką. Do takiego rozstrzygnięcia potrzebna jest weryfikacja aktualnego przepisu o terminie oraz przepisów dotyczących jego ewentualnego przedłużenia.
Czym różnią się JPK_KR_PD i JPK_ST_KR?
Obie struktury dotyczą pełnej księgowości, ale opisują inne zbiory danych. JPK_KR_PD odwzorowuje księgi rachunkowe i zawiera informacje potrzebne do ich odczytania w kontekście podatku dochodowego. JPK_ST_KR dotyczy ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Jeden plik nie zastępuje drugiego.
| Obszar | JPK_KR_PD | JPK_ST_KR |
|---|---|---|
| Główne dane | Zapisy księgowe, konta, obroty i salda oraz informacje podatkowe wymagane strukturą | Dane ewidencyjne środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych |
| Podstawowe źródło w firmie | System finansowo-księgowy i przyjęty plan kont | Moduł majątku trwałego lub odrębna ewidencja |
| Najważniejsza praca przygotowawcza | Powiązanie kont i zapisów z wymaganymi oznaczeniami | Uporządkowanie kart składników majątku i danych o amortyzacji |
| Typowe ryzyko | Poprawna suma obrotów przy błędnej klasyfikacji podatkowej | Rozbieżność między ewidencją majątku a zapisami na kontach |
W pierwszym okresie raportowania występuje istotne rozróżnienie. Dla roku podatkowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2024 r., a przed 1 stycznia 2026 r., przewidziano zwolnienie z przekazywania danych ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w JPK_ST_KR. Nie jest to zwolnienie z prowadzenia samej ewidencji ani z przekazania JPK_KR_PD. Nie należy też rozszerzać go automatycznie na kolejny rok podatkowy.
Czy wysyłka JPK_VAT wystarczy?
Nie. JPK_VAT służy innemu rozliczeniu i ma inny zakres danych. To, że firma prawidłowo wykazuje sprzedaż oraz zakupy na potrzeby VAT, nie oznacza, że przygotowała księgi do raportowania podatku dochodowego. Również technicznie udana wysyłka JPK_VAT nie potwierdza gotowości do wygenerowania JPK_KR_PD.
Przykładowo zakup może być widoczny w ewidencji VAT, ale jego kwalifikacja do kosztów podatkowych może różnić się od ujęcia bilansowego. Z kolei niektóre zapisy w księgach rachunkowych nie wynikają z faktur zakupowych ani sprzedażowych. Dlatego budowanie raportu podatku dochodowego wyłącznie na rejestrach VAT pozostawia luki.
Nie należy też mylić nowych struktur z samym eksportem ksiąg do dowolnego pliku XML. Format techniczny musi odpowiadać właściwej strukturze logicznej. Zestawienie przygotowane na potrzeby audytora, wewnętrznej kontroli lub wcześniejszego żądania organu nie staje się przez to automatycznie plikiem JPK_KR_PD.
Co trzeba uporządkować w planie kont?
Najważniejsze jest mapowanie, czyli przypisanie danych używanych przez firmę do pól i oznaczeń przewidzianych w strukturze. Program księgowy może wykonać eksport, ale nie ustali samodzielnie rzeczywistego charakteru każdego konta. Jeżeli jedno konto zbiera różne rodzaje operacji, proste przypisanie jednego oznaczenia może nie wystarczyć do prawidłowego opisania zapisów.
Prace warto rozpocząć od kont kosztowych, przychodowych i rozrachunkowych oraz sposobu identyfikowania różnic między wynikiem bilansowym a podatkowym. Trzeba sprawdzić, czy potrzebne informacje są zapisane na kontach analitycznych, w atrybutach dokumentów czy dopiero w osobnym arkuszu przygotowywanym przy rozliczeniu podatku. Dane istniejące wyłącznie poza systemem wymagają zaplanowanego sposobu przeniesienia do raportu.
Nie oznacza to konieczności zmiany całego planu kont w każdej firmie. Jeżeli obecny układ pozwala jednoznacznie przygotować wymagane dane, wystarczające może być prawidłowe przypisanie oznaczeń i uzupełnienie konfiguracji. Zmiana kont jest narzędziem porządkowym, a nie celem wdrożenia.
Jak wygląda przygotowanie na konkretnym przykładzie?
Spółka Alfa ma kalendarzowy rok podatkowy i należy do pierwszej grupy raportującej. W księgach za 2025 r. na jednym koncie ujęła łącznie 24 000 zł wydatków o różnym traktowaniu podatkowym. Z dokumentacji rozliczenia wynika, że 18 000 zł stanowi koszty uzyskania przychodów, a 6 000 zł jest z nich wyłączone. W systemie księgowym nie zapisano jednak informacji pozwalającej rozdzielić te kwoty.
Samo przypisanie całemu kontu jednego oznaczenia nie rozwiąże problemu. Księgowość musi powiązać poszczególne zapisy z ich kwalifikacją podatkową i sprawdzić, w jaki sposób program przenosi tę informację do właściwych elementów pliku. Wynik należy uzgodnić z kalkulacją podatku, a nie tylko z saldem konta.
Za ten sam rok spółka korzysta ze wskazanego zwolnienia z przekazania JPK_ST_KR. Nadal prowadzi jednak ewidencję majątku i uzgadnia amortyzację z księgami. Brak obowiązku wysyłki tego pliku za pierwszy okres nie usuwa błędów w ewidencji i nie uzasadnia odkładania jej uporządkowania.
Jak sprawdzić plik przed przekazaniem?
Kontrola powinna obejmować dwa odrębne poziomy. Pierwszy to zgodność techniczna: właściwa wersja struktury, wymagane pola, formaty danych i poprawne wygenerowanie pliku. Drugi to zgodność merytoryczna: właściwy podatnik i okres, kompletność zapisów, prawidłowe mapowanie oraz powiązanie danych z księgami i rozliczeniem podatku dochodowego.
Poprawność techniczna nie przesądza o poprawności podatkowej. Plik może przejść walidację, mimo że konto otrzymało niewłaściwe oznaczenie albo część danych została pominięta przy eksporcie. Dlatego przed wysyłką warto porównać zestawienie obrotów i sald z raportem, sprawdzić wybrane zapisy od dokumentu źródłowego do pliku oraz odtworzyć sposób wykazania różnic podatkowych.
Przy JPK_ST_KR punktem kontrolnym są przede wszystkim uzgodnienia między ewidencją majątku a księgami. Rozbieżności mogą wynikać z nieujętego zbycia składnika, błędnie wprowadzonej wartości początkowej albo niespójnych danych o amortyzacji. Samo wyrównanie sumy bez ustalenia przyczyny rozbieżności nie zapewnia poprawnego raportu.
Co ustalić z biurem rachunkowym i dostawcą programu?
W praktyce potrzebny jest jasny podział pracy: kto ustala kwalifikację podatkową zapisów, kto konfiguruje mapowanie, kto generuje plik, a kto sprawdza go i przekazuje. Samo zapewnienie dostawcy, że program obsługuje JPK, jest zbyt ogólne. Należy wskazać konkretnie JPK_KR_PD i JPK_ST_KR oraz sprawdzić zakres danych, które system rzeczywiście potrafi wyeksportować.
Jeżeli księgi prowadzi biuro rachunkowe, przedsiębiorca powinien ustalić również sposób dostarczania brakujących informacji. Biuro może nie dysponować pełnymi danymi o zmianach dotyczących majątku, dokumentami uzasadniającymi kwalifikację kosztu lub informacjami przechowywanymi w innym systemie firmy. Terminowe przekazanie takich danych jest częścią przygotowania raportu, a nie wyłącznie kwestią techniczną.
Po wysyłce należy zachować przekazany plik, potwierdzenie jego przyjęcia oraz dokumentację zastosowanego mapowania. Dzięki temu można ustalić, co rzeczywiście zaraportowano, i odtworzyć przyczynę ewentualnej rozbieżności. Jeśli ujawniony błąd dotyczy również ksiąg lub rozliczenia podatku, trzeba rozpatrzyć te obszary osobno: poprawienie eksportu nie zmienia samo z siebie zapisów księgowych ani złożonego zeznania.
